"අද ඔයා අතහැරපු දේ මොකක්ද?" — අවස්ථිත පිරිවැය (Opportunity Cost) සරලව තේරුම් ගනිමු!
ඔයාට කවදාවත් හිතෙන්න ඇතිද, "අද රෑ ක්ලාස් එකට යනවද, නැත්නම් යාළුවෝ එක්ක ක්රිකට් මැච් එක බලනවද?" කියලා? අපි හැමෝම දවසකට දහස් වතාවක් මෙහෙම තීරණ ගන්නවා. නමුත් ඔයා දන්නවද, ඔයා ඉන් එකක් තෝරාගනිද්දී ඔයා අතහරින අනිත් දේටත් ලොකු ආර්ථික වටිනාකමක් තියෙනවා කියලා?
අද අපි මේ ලිපියෙන් කතා කරන්නේ ඒ ගැනයි. ඒ තමයි ආර්ථික විද්යාවේ හදවත වගේ වන "අවස්ථිත පිරිවැය" (Opportunity Cost) කියන සංකල්පය.
1. ඇත්තටම මොකක්ද මේ අවස්ථිත පිරිවැය?
සරලවම කිව්වොත්, ඔයා යමක් තෝරාගනිද්දී, ඔයා අතහැර දැමූ දේවලින් ලැබෙන්න තිබුණු "හොඳම විකල්පයේ වටිනාකම" තමයි අවස්ථිත පිරිවැය කියන්නේ.
ඔයා ළඟ රුපියල් 500ක් තියෙනවා. ඔයාට ඒකෙන් ඉස්කෝලේ අලුත් පොතක් ගන්න පුළුවන්, නැත්නම් හවසට යාළුවෝ එක්ක කෑමක් ගන්නත් පුළුවන්. ඔයා පොත තෝරගත්තොත්, ඔයා අතහැරිය ඒ කෑම වේලේ වටිනාකම තමයි ඒ තීරණයේ "අවස්ථිත පිරිවැය" වෙන්නේ.
2. ජීවිතයට සහ විභාගයට ඇයි මේක වැදගත්?
අපි හැමෝම ජීවත් වෙන්නේ සීමිත සම්පත් මැදයි. අපේ කාලය සීමිතයි, අපේ සල්ලි සීමිතයි. ඒ නිසා ඔයා මොන දේ කළත්, ඒ වෙනුවෙන් තව දෙයක් අතහරින්නම වෙනවා.
A/L කරන ළමයෙක් විදියට ඔයා දවසේ වැඩි වෙලාවක් Economics පාඩම් කරනවා නම්, ඔයා ඒ වෙලාවේදී අතහරින්නේ වෙනත් විෂයකින් ලකුණු ලබාගැනීමේ අවස්ථාව හෝ විවේක ගැනීමේ අවස්ථාවයි. විභාග ප්රශ්න පත්රයේදී මෙන්න මේ "තෝරාගැනීම්" (Choices) නිසා ඇතිවන පිරිවැය පැහැදිලි කිරීමට මේ සංකල්පය ගොඩක් වැදගත් වෙනවා.
3. මේක විභාගෙදි ලකුණු ගන්න ලියන්නේ කොහොමද?
ඔයා විභාගයේදී උත්තර ලියද්දී පහත කරුණු තුන ඇතුළත් කරන්න අමතක කරන්න එපා:
- අර්ථ දැක්වීම: සම්පත් සීමිත නිසා තෝරාගැනීම් කිරීමට සිදුවන බව සහ එහිදී අතහැර දැමූ හොඳම විකල්පයේ වටිනාකම අවස්ථිත පිරිවැය වන බව පැහැදිලි කරන්න.
- ප්රායෝගික උදාහරණ: ඉහත සඳහන් කළ ආකාරයේ එදිනෙදා ජීවිතයෙන් ගත හැකි සරල උදාහරණයක් ලියන්න.
- සීමිත බව: සම්පත් හිඟකම (Scarcity) පවතින තාක් කල් සෑම තීරණයකදීම අවස්ථිත පිරිවැයක් පවතින බව පෙන්වා දෙන්න.
4. අද ඔයා මොකක්ද අතහැරියේ?
මේ ලිපිය කියවන ඔයා, මේ වෙලාවේ වෙනත් වැඩක් කරන්න තිබුණු අවස්ථාව අතහැරලා තමයි මේ ටික කියෙව්වේ. එහෙනම් මේ ලිපියෙන් ඔයා යමක් ඉගෙන ගත්තා නම්, ඒක තමයි ඔයාගේ අද දවසේ හොඳම තෝරාගැනීම!
ඔයාගේ අදහස කියන්න! 👇
මේ පාඩම ගැන ඔයාට මොකක්ද හිතෙන්නේ? අවස්ථිත පිරිවැය ඔයාගේ ජීවිතේට බලපාන විදිය ගැන ඔයාට හිතෙන දේ පහලින් Comment කරන්න.