ලංකාවේ මුදල් පාලනය කරන්නේ කවුද? — මහ බැංකුවේ මූලික කාර්යභාරය සරලව
ඔයා කවදාවත් හිතලා තියෙනවද, අපි පාවිච්චි කරන නෝට්ටු සහ කාසි වල වටිනාකම තීරණය කරන්නේ කවුද කියලා? නැත්නම්, ඇයි හැමදාම ප්රවෘත්ති වල කියන්නේ "මහ බැංකුව පොලී අනුපාත වෙනස් කළා" කියලා?
ඇත්තම කතාව නම්, අපේ රටේ ආර්ථිකයේ හදවත තමයි ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව. අද අපි මේ ලිපියෙන් මහ බැංකුවේ තියෙන ප්රධානම කාර්යයන් 4ක් සරලවම තේරුම් ගමු.
1. මුදල් නිකුත් කිරීමේ ඒකාධිකාරිය
නෝට්ටු හා කාසි නිකුත් කිරීමේ නීතිමය බලය ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවට පවරා ඇත. එබැවින් රජයට ස්වාධීනව මුදල් නිකුත් කළ නොහැක. ආර්ථිකයේ තියෙන භාණ්ඩ සහ සේවා ප්රමාණයට ගැලපෙන විදියට මුදල් සැපයුම පාලනය කරන්නේ මහ බැංකුව මගින්.
2. මිල ස්ථායිතාව පවත්වා ගැනීම (උද්ධමනය පාලනය)
මහ බැංකුවේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ මිල ස්ථායීතාව පවත්වා ගැනීම සහ මූල්ය පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කිරීමයි. භාණ්ඩ මිල ගණන් දවසින් දවස අහස උසට යනව නම් (උද්ධමනය), ඒක පාලනය කරලා අපේ සල්ලි වල තියෙන මිලදී ගැනීමේ ශක්තිය (Purchasing Power) රැකගන්න එක ඔවුන්ගේ වගකීමක්.
3. රජයේ බැංකුකරුවා සහ උපදේශකයා
මහ බැංකුව තමයි රජයේ ගනුදෙනු සිදුකරන ප්රධාන බැංකුව. රජයට අවශ්ය ණය ලබා ගැනීම, විදේශ විනිමය පාලනය සහ රජයට ආර්ථික ප්රතිපත්ති සම්බන්ධව උපදෙස් ලබා දීම කරන්නේ මහ බැංකුව මගින්.
4. වාණිජ බැංකු අධීක්ෂණය
මහ බැංකුව බලපත්රලාභී බැංකු නියාමනය හා අධීක්ෂණය කරයි. බැංකු පද්ධතියේ ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවර බව තහවුරු කරන්න, මහ බැංකුව නීති රීති පනවමින් ඒවා අධීක්ෂණය කරනවා.
A/L ප්රශ්න පත්රයේදී මහ බැංකුවේ කාර්යයන් ගැන අහද්දී, ඔයා මේ කරුණු 4 පැහැදිලිව ලියලා, "මහ බැංකුවේ ප්රධානම අරමුණ මිල ස්ථායිතාව සහ මූල්ය පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීමයි" යන කරුණ අනිවාර්යයෙන්ම සඳහන් කරන්න. මෙම කරුණු නිවැරදිව පැහැදිලි කළහොත් ඉහළ ලකුණු ලබාගැනීමේ හැකියාව වැඩි වේ.
ඔයාට මේ පාඩමේ මොනවා හරි ගැටලුවක් තියෙනවද? 🤔
මහ බැංකුවේ කාර්යයන් ගැන ඔයාට තියෙන ප්රශ්න හෝ නොතේරෙන තැන් පහලින් Comment කරන්න.